This is a Polish translation of mnmlist.com
by Leo Babauta, the author of zenhabits.net.

spis wszystkich artykułów | subskrybuj

mnmlista: posiadanie niczego

Aleksander (tłum. za: Leo Babauta)

O ile minimalizm dąży do posiadania niewiele – nie więcej niż faktycznie potrzebujesz – co by się stało, gdybyśmy poszli w skrajność, ot dla zabawy.

Co by się działo, gdybyśmy nie posiadali niczego?

Nie chodzi mi tutaj o brak ubrań, schronienia czy narzędzi, lecz raczej o porzucenie idei prywatnej własności. Jest to idea radykalna (choć wcale nie nowa), lecz warto o niej pomyśleć.

Co by było, gdybyśmy mieli rzeczy, których możemy używać, lecz ich nie posiadali na własność? Gdybyśmy używali ubrań, kiedy są nam potrzebne, lecz potem oddawalibyśmy je do miejsca, w którym są przechowywane (coś jak biblioteka ubrań). I tak samo byłoby ze wszystkimi naszymi rzeczami: komputerami, narzędziami, telewizją, talerzami itd.

A co z domem i samochodem? Współdzielenie samochodu już jest realizowane w niektórych miejscach i to samo można by zrobić z rowerami – biblioteki rowerów w całym kraju. Transport publiczny to oczywiście również idea współdzielenia.

Współdzielone domy to nic nowego, chociaż jest to dość obca idea dla większości z nas, przyzwyczajonych do prywatności własnych domów. Istnieje jednak w tym obszarze wiele możliwości, np:

  • Biblioteki domów, gdzie małe i średnie lokale byłyby oddawane ludziom zgodnie z ich potrzebami, a potem powracały by do puli zasobów w momencie ich wyprowadzki.
  • Współdzielenie domów, gdzie ludzie mieszkaliby razem w dużych domach i dzieliliby na siebie odpowiedzialność zarządzania nimi i utrzymywania ich.

Gdy porzucisz ideę prywatnej własności, pojawia się wiele możliwości – ograniczonych tylko naszą wyobraźnią.

Po co jednak rozważać tak radykalną zmianę? Oto kilka powodów:

  • Podoba mi się idea lekkiego życia – używania tylko tego czego potrzebujesz, oddawania społeczności tego, co jest dla ciebie zbyteczne i brak ciężaru własności materialnych rzeczy.
  • Własność w obecnie istniejącej postaci jest marnotrawstwem – często trzymamy rzeczy, których nie używamy, a mogliby ich użyć inni ludzie, tylko dlatego, że je kupiliśmy i je posiadamy. Gdybyśmy jednak trzymali tylko te rzeczy, których używamy, a zwracali te zbyteczne, mogąc je zawsze wziąć, gdy zaistnieje taka potrzeba, to byłoby mniej marnotrawstwa. I również mniej wyrzucania rzeczy na śmieci.
  • Ludzie, którzy potrzebują rzeczy – takich jak ubrania i schronienie – otrzymywaliby je.
  • W dużo mniejszym stopniu bogactwo byłoby gromadzone w rękach niewielu osób, likwidując to złe rozwiązanie społeczne. Tworzy ono skrajną biedę, przestępczość i nieszczęśliwość ludzi. W miejscach, gdzie różnice w zarobkach ludzi są niewielkie, jest wyższy poziom szczęścia i niższy poziom przestępstw. (Poczytaj na ten temat.)

To oczywiście nie stanie się w jeden dzień i nawet nie sądzę, że powinno. Jest to po prostu coś do rozważenia.

Wiem, że ludzie przypominają sobie nieudane eksperymenty, takie jak ZSRR, gdzie porzucenie własności prywatnej w ogóle nie działało. Zgadzam się z tą oceną, lecz problem polegał tam na tym, że wszystkim rządziło państwo. Uważam, że pozwolenie rządowi na kontrolowanie własności, to bardzo zły pomysł. To ludzie powinni ją kontrolować – moglibyśmy ustanowić ochotnicze, demokratyczne stowarzyszenia, które utrzymywałyby te „biblioteki” rowerów, samochodów, ubrań, mieszkań itd.

Tak naprawdę, to założenie takich stowarzyszeń nie wymaga zmiany rządu – moglibyśmy po prostu zebrać się (nawet poprzez internet) i je założyć, przetestować, sprawdzić czy to będzie działać. Wystarczy do tego jedynie grupa ludzi, którzy chcą przetestować ten koncept, którzy szanują się nawzajem w wystarczającym stopniu, by nie skupiać całej władzy w rękach kilku osób. Tak naprawdę należałoby zabezpieczyć się przed takiego typu skupieniem władzy, by każdy miał równy głos wobec wszystkich dotyczących go spraw – nie możemy mieć przedstawicieli, którzy podejmują za nas decyzje.

Nie są to nowe idee. Sięgają one xix wieku i w taki sposób funkcjonowały tradycyjne społeczności, dopóki królowie, księża, szlachta i kupcy nie zaczęli przejmować własności rzeczy.

Zmiana jest możliwa, jeśli otwieramy umysł i pozwalamy sobie na zgłębianie tego, co jest możliwe.